10.jpg

Υπερμαραθώνιος Πηλίου ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ

. . . . . . .

Αναπνοή με πίεση: Είναι απαραίτητη στο μεγάλο υψόμετρο;

Της Ρενέ Γκάρντνερ

Στις πλαγιές μεγάλου υψόμετρου, πολλοί έμπειροι ορεινοί δρομείς ή ορειβάτες, σε κάθε κοπιαστικό βήμα σουφρώνουν τα χείλη και ξεφυσάνε με δύναμη1, μία ή περισσότερες φορές, χρησιμοποιώντας μια τεχνική που ονομάζεται «αναπνοή με πίεση».

Σύμφωνα με τους υποστηρικτές αυτής της τεχνικής, η «αναπνοή με πίεση» αυξάνει την πίεση του αέρα στους πνεύμονες ώστε να διοχετεύεται περισσότερο οξυγόνο στις πνευμονικές κυψελίδες2 [μικροσκοπικοί θύλακες αέρα όπου γίνεται η ανταλλαγή αερίων3], με αποτέλεσμα ο κορεσμός του αίματος σε οξυγόνο να αυξάνεται4.

«Η αναπνοή με πίεση μεγιστοποιεί την πρόσληψη οξυγόνου από τον οργανισμό», εξηγεί ο 'Αλεν Κάρμπερτ, αρχηγός αποστολών σε εταιρία οδηγών ορειβασίας στο Σιάτλ. Ο Κάρμπερτ έχει οδηγήσει αναρριχητικές αποστολές στο βουνό Ντενάλι (6193,5μ.) και στο Κιλιμάντζαρο (5894,8μ.). Στην αναπνοή με πίεση, μας λέει, ξεκινάτε με βαθιές εισπνοές ώστε να μεγιστοποιήσετε τη χωρητικότητα των πνευμόνων, κάνετε μια στιγμιαία παύση και τέλος εκπνέετε με δύναμη σουφρώνοντας τα χείλη σαν να φουσκώνετε μπαλόνι.

Η Κρίστεν Γουόρντ, 31 ετών ορεινή δρομέας από το Λέβενγουόρθ της πολιτείας Γουάσινγκτον, που είναι οδηγός αποστολών σε βουνά όπως το Ρένιερ, Γκλάσιερ Παρκ και το Κιλιμάντζαρο, πιστεύει ακράδαντα στα οφέλη της αναπνοής με πίεση. «Αναπνέω με πίεση στα 2 πρώτα μίλια της ορεινής διαδρομής για να κάνω προθέρμανση», μας εξηγεί. «Ακόμη, χρησιμοποιώ αυτήν την αναπνοή όταν αλλάζω ταχύτητα. Όταν ετοιμάζομαι να ανεβάσω ρυθμό, παίρνω δύο γρήγορες ανάσες με πίεση, προλαμβάνοντας έτσι την έλλειψη οξυγόνου». 

Εν τούτοις, η επιστήμη δεν υποστηρίζει αυτήν την τεχνική αναπνοής. Ο Δρ Ρόμπερτ Σένε, κλινικός καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο στην Καλιφόρνια και ορειβάτης με πολυετή πείρα, ισχυρίζεται ότι η αναπνοή με πίεση δεν αυξάνει το οξυγόνο στο αίμα. Η μελέτη που έκανε ο Σένε το 1985 στο όρος Ντενάλι κατέδειξε πράγματι ότι η αναπνοή με πίεση βοηθά όσους πάσχουν από εμφύσημα ή πνευμονικό οίδημα. Ο αέρας που εισέρχεται με δύναμη αναγκάζει ορισμένες από τις κλειστές κυψελίδες να ανοίξουν και ως εκ τούτου, διοχετεύεται περισσότερο αίμα στα τριχοειδή αιμοφόρα αγγεία.

Αυτή η τεχνική αναπνοής δεν βοηθά τα υγιή άτομα, λέει ο Σένε, διότι όλοι οι αεραγωγοί και οι κυψελίδες τους είναι ήδη ανοιχτοί. Επιπλέον, η πίεση που δημιουργείται δεν δίνει αρκετή ώθηση στη βαρομετρική πίεση των πνευμόνων ώστε να αυξηθεί το οξυγόνο που περιέχουν. Παρόλα αυτά ο Σένε δεν επικρίνει τη συγκεκριμένη τεχνική. Πιστεύει ότι η αναπνοή με πίεση βοηθά το συντονισμό αναπνοής και ρυθμού κατά τρόπο ψυχολογικά ευεργετικό.

Να αναπνέει κανείς με πίεση ή όχι ; Τα οφέλη είναι σωματικά ή ψυχολογικά ;
Την επόμενη φορά που θα τρέξετε σε βουνό ή θα αγωνιστείτε στον Olympus Marathon, κάντε μια δοκιμή. Λίγες ελεγχόμενες αναπνοές ξεφυσώντας ίσως μπορούν να σας δώσουν την επιπλέον ώθηση που χρειάζεστε.

Νιώθετε ότι δεν έχετε άλλη αναπνοή; Δοκιμάστε το εξής :
Ο 'Αλεν Κάρμπερτ συμβουλεύει τους πελάτες του να ξεκινήσουν να αναπνέουν με πίεση στην αρχή μιας πλαγιάς με μεγάλο υψόμετρο «προτού βρεθούν σε περιοχές με αισθητή έλλειψη οξυγόνου». Δείτε πως:

- Εισπνεύστε βαθιά μέχρι να μη χωράει άλλος αέρας και νιώστε τη θωρακική κοιλότητα να μεγαλώνει. Μια τέτοια βαθιά εισπνοή μεγιστοποιεί την πρόσληψη οξυγόνου από τους πνευμονικούς ιστούς.

- Σταματήστε να αναπνέετε για μια στιγμή (ένα δευτερόλεπτο το πολύ). Εκπνεύστε με δύναμη και βγάλτε όλον τον αέρα με στρογγυλά τα χείλη. Σύμφωνα με τον Κάρμπερτ, αυτή η εκπνοή δημιουργεί υποπίεση με αποτέλεσμα στην επόμενη εισπνοή να διοχετεύεται πολύ οξυγόνο μέσα στις κυψελίδες.

Αν η αναπνοή σας ηχεί περίεργα, τότε κατά πάσα πιθανότητα αναπνέετε σωστά. «Η αναπνοή με πίεση», λέει ο Κάρμπερτ, «ακούγεται σαν να αγκομαχάτε σε ανηφορική πλαγιά».

Σημειώσεις του μεταφραστή

1. Η αναπνοή με το στόμα συνήθως χρειάζεται κατά την άσκηση ή όταν απαιτείται περισσότερος αέρας, επειδή η μύτη δεν είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να εισέλθουν μεγάλες ποσότητες αέρα στους πνεύμονες.
(πηγή: Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τους Πνεύμονες - Πώς εισέρχεται ο αέρας στον οργανισμό;

2. Οι πνευμονικές κυψελίδες, μοιάζουν με τσαμπιά σταφυλιού που συνδέονται σε μικροσκοπικούς αεραγωγούς. Οι φυσιολογικοί πνεύμονες διαθέτουν περισσότερες από 300 εκατομμύρια πνευμονικές κυψελίδες. Θεωρητικά, αν οι πνευμονικές κυψελίδες ανοίγονταν και απλώνονταν, θα κάλυπταν επιφάνεια ίση με ένα μεγάλο γήπεδο τένις. Οι πνευμονικές κυψελίδες δεν χρησιμοποιούνται όλες συγχρόνως, έτσι ο πνεύμονας έχει πολλές εφεδρικές σε περίπτωση βλάβης από ασθένεια, λοίμωξη ή χειρουργική επέμβαση.
(πηγή:Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τους Πνεύμονες)

3. Το οξυγόνο εισέρχεται στο αίμα και το διοξείδιο του άνθρακα αποβάλλεται.

4. Κατά τη διάρκεια άσκησης σε μεγάλο υψόμετρο, η χαμηλή πίεση του αέρα στην ατμόσφαιρα και στους πνεύμονες έχει ως αποτέλεσμα το ατελές φόρτωμα των ερυθρών αιμοσφαιρίων με οξυγόνο. Για αυτόν το λόγο, ο κορεσμός του αίματος σε οξυγόνο μειώνεται κατά τη διάρκεια ασκήσεων σε μεγάλο υψόμετρο. Αυτή η μείωση είναι ανάλογη με τη δυσκολία της άσκησης και το υψόμετρο. Η άσκηση μειώνει τον κορεσμό του αίματος σε οξυγόνο και η ξεκούραση επιτρέπει στον κορεσμό να αυξηθεί ξανά.
(πηγή: www.alpine.gr/page.asp?id=136)

Επιμέλεια: Ανδρέας Καλογερόπουλος
Μετάφραση: Φανή Αδάμ
ΠΗΓΗ: dromeasclub.gr